Αναμειγνύοντας την παραδοσιακή μουσική της Κρήτης με σύγχρονα ακούσματα, την ροκ με τους τζαζ αυτοσχεδιασμούς, η Γεωργία Νταγάκη καταφέρνει να κινείται στην εποχή μας και να αποτελεί μια από τις πιο ελπιδοφόρες σύγχρονες παρουσίες.
Με σύμμαχο τη λύρα της και το κρητικό της DNA ταξιδεύει με καιρούς, στίχους και μουσικές αποδεικνύοντας πως πάντα υπάρχει τρόπος να τιμήσεις και την παράδοση αλλά και την εποχή σου.
Κάτι παραπάνω από τη μισή σου ζωή, ασχολείσαι με τη μουσική. Από τα 12 σου μέχρι και σήμερα, η κρητική λύρα αποτελεί την προέκταση των ακροδαχτύλων σου. Επιλογή ή DNA;
Και τα δύο! Ο προπάππους μου ήταν λυράρης και μάλλον το DNA ταξίδεψε, απ’ την άλλη ζητούσα από πολύ μικρή να μάθω λύρα… Και πολύ επίμονα μάλιστα…
Πειραματίζεσαι με ήχους και μουσικές -από jazz μέχρι ροκ- προσθέτοντας το ηχόχρωμα της μουσικής της Κρήτης. Πόσο καινοτόμο μπορεί να είναι το πάντρεμα του ήχου της πατρίδας σου με το αυτοσχεδιαστικό άκουσμα μιας jazz κλίμακας;
Δεν μπορώ να σας πω αν είναι καινοτόμο η όχι. Ξεκίνησα να πειραματίζομαι με την λύρα σε ένα ρεπερτόριο το όποιο με συγκινούσε και δεν ήταν αποκλειστικά τραγούδια και μουσικές της παράδοσης. Οι συνεργασίες που είχα με πολύ σπουδαίους μουσικούς στην συνέχεια μ’ έβαλαν σε έναν άλλο κόσμο πέραν της παράδοσης -αφού ήδη την είχα μελετήσει αρκετά. ’Άρχισα, λοιπόν, να βρίσκω τρόπους να χρησιμοποιώ το μουσικό μου όργανο ως ένα οποιοδήποτε όργανο βασιζόμενη πάντα στο δικό μου προσωπικό ήχο και τη δική μου αισθητική. Αν με ρωτάτε, λοιπόν, για μένα αυτός ο πειραματισμός και η προσέγγιση της λύρας σε αυτά τα τραγούδια και τις μουσικές που δουλεύω είναι απλά αυτό που με εκφράζει. Είναι εσωτερική ανάγκη δίκη μου.
Eric Burdon θα πει; Τι αποκόμισες από την κοινή σας περιοδεία;
Πάρα πολλά. Είχα την χαρά και την τιμή να συνεργαστώ με έναν σπουδαίο καλλιτέχνη και άνθρωπο. Βίωσα από κοντά τα συναισθήματα ενός ανθρώπου μετά από τα τόσα χρόνια στην μουσική και τις επιτυχίες, να έχει την όρεξη, την γενναιοδωρία, την λαχτάρα σε αυτό που κάνει. Σαν να είναι η πρώτη του φορά. Χωρίς σοβαροφάνεια, χωρίς ταμπού. Με απλότητα, υπομονή και αγάπη, πάντα για τη μουσική. Όλα τ’ άλλα είναι περιτύλιγμα. Πέραν του ότι είχε τρομερό ενδιαφέρον μουσικά αυτή η συνεργασία, αυτό το οποίο θαύμασα και κράτησα επιστρέφοντας μετά από ενάμιση μήνα περιοδεύοντας, ήταν τα χαρακτηριστικά της τόσο μεγάλης προσωπικότητας αυτού του καλλιτέχνη.
Υπάρχουν πολλοί δρόμοι για να επιστρέψει κανείς σπίτι του. Αν υποθέσουμε ότι το δικό σου σπίτι είναι η μουσική, και η λύρα ένα από τα μονοπάτια που σε οδηγούν εκεί, περιέγραψέ μου τα συναισθήματα που αναπτύσσονται κατά τη διάρκεια μιας τέτοιας μυσταγωγίας;
Τα συναισθήματα πολλές φορές είναι ανάμεικτα. Πολλές λύπες, λίγες χαρές. Το πιο σημαντικό στοιχείο σε έναν καλλιτέχνη θεωρώ πως είναι η αλήθεια του. Είναι μαγικός ο δρόμος της τέχνης. Σε οδηγεί πολλές φορές το ένστικτο, ο ενθουσιασμός, η ανάγκη για δημιουργία, και φτάνεις σε μέρη που δεν φανταζόσουν ποτέ… Αρκεί να είναι ανιδιοτελής η αγάπη σου γι’ αυτό. Μόνο έτσι θα αντέξει στον χρόνο.
Σπουδαίες συνεργασίες, συναυλίες σε Ελλάδα και Εξωτερικό, προσωπική και συμμετοχική δισκογραφία. Πόσο δύσκολο πράγμα είναι στις μέρες μας να κάνεις αυτό που αγαπάς επάγγελμα; Φθείρεται η μαγεία της πρώτης εμφάνισης;
Όταν όλη σου τη ζωή ασχολείσαι με την μουσική δεν μπαίνεις στην διαδικασία να σκέφτεσαι αν είναι δύσκολα ή εύκολα τα πράγματα. Απλά δεν το σκέφτεσαι. Αν αγαπάς και πιστεύεις σε αυτό που κάνεις, πορεύεσαι προσπερνώντας όλες τις δυσκολίες. Σίγουρα το να βιοπορίζεσαι από την τέχνη ειδικά σε αυτή την χώρα είναι σχεδόν ακατόρθωτο. Άλλα όπως είπα αν πιστεύεις σε αυτό που κάνεις και το αγαπάς, ελπίζεις και συνεχίζεις.
Ασκαρδαμυκτί, θα πει;
Κοιτάζω ευθεία στα μάτια, χωρίς να ανοιγοκλείνω τα βλέφαρά μου.
Το 2012 και τα χρόνια που έπονται -με βάση τις συγκεκριμένες κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες- κάνουν τον καλλιτέχνη πιο επιρρεπή σε εκπτώσεις ή πιο απαιτητικό;
Αν είναι σωστά γαλουχημένος τον κάνει πιο απαιτητικό σίγουρα. Το εύκολο στις μέρες μας είναι να λες σε όλα ναι, και καθόλου όχι. Έτσι είσαι πιο αγαπητός και προσιτός. Κοινώς να μην πολυμιλάς και να μην έχεις άποψη. Κάπως έτσι μπορεί να την πατήσει κανείς και από αδυναμία και ανασφάλεια δική του να μήν κάνει αυτό που πραγματικά θέλει και να μην είναι αυτό που πραγματικά είναι…
Η εικόνα του άντρα λυράρη είναι για πολλούς ένα ακόμα κατεστημένο. Συνάντησες επιφυλακτικότητα στο ξεκίνημά σου;
Φυσικά συνάντησα. Όχι από ανθρώπους του χώρου της μουσικής. Ίσα-ίσα έκανα αρκετές αξιόλογες συνεργασίες με λυράρηδες όπου μοιράστηκαν το πάλκο μαζί μου με πολύ αγάπη και στήριξη. Από την άλλη ήταν κάτι το οποίο δεν με πολυενδιέφερε. Ίσως επειδή δεν προσπαθούσα ν’ αποδείξω κάτι, αλλά και ποτέ δεν αισθανόμουν ότι κάνω κάτι διαφορετικό από κάποιον άντρα λυράρη. Έκτος του ότι χρειαζόταν ν’ αλλάξω τους τόνους στα τραγούδια. Και πρόβες…
Η μουσική δεν έχει σύνορα. Το αποδεικνύεις κατά τη μετάβασή σου από το ένα είδος στο άλλο. Πώς όλο αυτό συνδέεται με τις κρητικές σου ρίζες και επιρροές;
Ή κρητική μουσική είναι η μουσική που με μεγάλωσε. Η μουσική που άκουγα από 2-3 χρονών. Είναι τόσο βαθιά αποτυπωμένοι οι ήχοι της μέσα μου, όπως και όλη η κουλτούρα της παράδοσης της Κρήτης. Όλα λοιπόν νομίζω ότι φιλτράρονται με κάποιον τρόπο μέσα από αυτό.
Μελλοντικά σχέδια σε καιρούς καθολικής ανασφάλειας. Ο καλλιτέχνης κινείται διαισθητικά ή πλέον επιβιώνει μόνο μέσω της ορθολογικής πλευράς του;
Προσωπικά δεν μπορώ να σκέφτομαι ορθολογικά. Δεν είμαι άνθρωπος που συμβιβάζεται εύκολα σε κάτι που δεν του αρέσει. Το αποκλείω σχεδόν αμέσως χωρίς δεύτερες σκέψεις. Το να κινείται κανείς με στρατηγική και εύκολες λύσεις-πιασάρικες νομίζω πως δεν θ’ αντέξει στον χρόνο. Όλο αυτό έχει ημερομηνία λήξης. Όταν το ένστικτο σου συμβαδίζει με την αισθητική σου και δεν σε προσβάλλει, τότε προχωράς. Είναι σημαντικό να είσαι αυτόφωτος.
Η διαχρονία της παραδοσιακής μουσικής -έστω και διασκευασμένης- αποτελεί αίτημα στους καιρούς μας ή απλώς μια εναλλακτική πρόταση;
Έχει γίνει μια αρκετά μεγάλη στροφή προς την παράδοση, τα τελευταία χρόνια. Αυτό με χαροποιεί ιδιαίτερα. Όταν φιλτράρεται μέσα από το σήμερα θεωρώ ότι μπορεί να αγγίξει όλο και περισσότερο κόσμο. Είναι και μια διέξοδος από όλο αυτό το σκουπιδαριό που υπάρχει γύρω-γύρω.
Η ατζέντα του 2012 είναι γεμάτη από προσδοκίες και σκληρή δουλειά;
Και τα δύο. Βρίσκομαι σε αρκετά δημιουργική φάση αυτή τη περίοδο και ήδη ο χρόνος ξεκίνησε με πολύ ωραία πράγματα και κυρίως με την συνεργασία μου με τον Νίκο Ξυδάκη. Για να δούμε…
Τα επόμενα σού βήματα θα συναντήσουν τα βήματα των ανθρώπων που αγαπούν τη δουλειά σου…:
Τα επόμενα βήματα μου θα συναντήσουν ανθρώπους που εκτιμώ και αγαπώ. Όλους εκείνους που μας συντροφεύουν στα live μας... Και ‘κείνους που δεν μας γνωρίζουν και που δεν τούς γνωρίζουμε και μείς.
Κυκλοφορώντας στην Αθήνα του 2012 συναντά κανείς θλίψη, θυμό, φόβο, αδιέξοδα. Υπάρχει τρόπος ο άνθρωπος να μείνει αλώβητος σε όλο αυτό το πανδαιμόνιο μιζέριας; Ποια είναι άραγε η συνεισφορά του Καλλιτέχνη στις πολιτικές ισοπέδωσης και life-style που πασάρονται;
Όλοι είμαστε «θύματα» μια σκληρής πραγματικότητας. Το εύκολο είναι να λυγίσει κανείς και όχι να παλέψει, να αντισταθεί. Υπάρχουν τρόποι, απλώς είμαστε όλοι λίγο μπερδεμένοι. Ήρθε ο καιρός να κάνουμε την αυτοκριτική μας. Πιστεύω ότι το τοπίο θα ξεκαθαρίσει σύντομα. Μέσα στο σκοτάδι κάτι καλό θα ξημερώσει.
