Βρίσκω τη Δανάη Παναγιωτοπούλου να με περιμένει σε ένα μικρό καφέ δίπλα στις γραμμές του τρένου στο Θησείο. Μια λεπτοκαμωμένη νεραϊδόμορφη παρουσία. Μένει στο κέντρο. «Μετακόμισα στο κέντρο στα 22 μου, έμενα στο Χαλάνδρι. Μου αρέσει το κέντρο αν και είναι αλήθεια πως τα τελευταία χρόνια η κατάσταση έχει αγριέψει. Μετακομίζοντας απ’ το απόκεντρο έχεις τελείως διαφορετική αίσθηση για το πού ζεις και τι γίνεται γύρω σου. Προτιμώ να ζω εδώ που έχεις την αίσθηση των ανθρώπων που ζουν γύρω σου. Στα προάστια είναι ο καθένας στο σπίτι του και βλέπει τα γεγονότα που συμβαίνουν διαμεσολαβημένα, στην αναμετάδοση του κάθε αμόρφωτου»

Τραγουδοποιός, ερμηνεύτρια, στιχουργός, μεταφράστρια, μαμά. «Δε μου αρέσουν οι ρόλοι» θα μου πει. «Μου αρέσει να συνθέτει κανείς τα πράγματα, να συνθέτει ιδιότητες και όχι να κλείνεται μέσα σε αυτές προσπαθώντας να έχει μια στέρεη εικόνα για τον εαυτό του».

 

Αισθάνεσαι να σε κερδίζει κάποια από τις ιδιότητες σου περισσότερο από κάποια άλλη όμως;

Το ιδανικό για μένα είναι να συνδυάζω. Έχω καταπιαστεί κατά καιρούς με διάφορα πράγματα που με ενδιαφέρουν. Το κέντρο όλων αυτών είναι η γλώσσα. Μου αρέσουν τα μυστικά της ζωής που αποκαλύπτει η γλώσσα. Οι διαφορετικές νοοτροπίες που κρύβονται μέσα στην κάθε γλώσσα και ο τρόπος που αποδίδονται όταν μεταφράζει κάποιος. Ξεκινώντας από την αγάπη μου για τη γλώσσα φτάνω στο θέατρο που είναι αυτό που έχω σπουδάσει και μελετήσει κυρίως και είναι άμεσα συνδεδεμένο με την αγάπη μου για τη γλώσσα. Σε μία θεατρική παράσταση το μόνο που μένει σταθερό είναι το κείμενο. Όλα τα υπόλοιπα είναι στη διάθεση και στην αισθητική των εκάστοτε ανθρώπων που ανεβάζουν μια παράσταση. Η επίδραση του θεάτρου στις μουσικές παραστάσεις που κάνουμε είναι μεγάλη. Το ίδιο και στους δίσκους μου, που προσπαθώ να έχουν αρχή, μέση και τέλος και όχι μια αποσπασματική επιλογή τραγουδιών. Οι τέχνες, ειδικά σήμερα, μπερδεύονται η μία με τη άλλη άλλωστε.

Αντί για τρίτο προσωπικό άλμπουμ προτίμησες να φτιάξεις ένα site. Το v-vinyl. Γιατί;

Αυτό ξεκίνησε από διάφορους προβληματισμούς. Υπάρχει το διαδικαστικό κομμάτι που είναι ότι μπορεί ο δίσκος να μην έχει πεθάνει, αλλά με διάφορες αθέμιτες πρακτικές έχουν πεθάνει τα δισκοπωλεία. Αυτό σημαίνει πως το να ηχογραφήσεις, να τυπώσεις και να βγάλεις ένα cd στην αγορά, μάλλον εμπόδια βάζει ανάμεσα σε αυτόν που το γράφει και σε αυτόν που πιθανόν να θέλει να το ακούσει, παρά το κάνει πιο εύκολο. Όσον αφορά αυτό το διαδικαστικό κομμάτι έψαχνα να βρω έναν τρόπο που παρακάμπτει όσο το δυνατόν περισσότερους μεσάζοντες. Εταιρία, παραγωγό κ.τ.λ. Ούτως ή άλλως εγώ δεν πρόλαβα τις δισκογραφικές εταιρίες στα φόρτε τους. Το σημαντικότερο κομμάτι αυτής της απόφασης ήταν πως όλοι έχουμε στο σπίτι μας έναν υπολογιστή και κάποια προγράμματα, τα οποία πια είναι η καθημερινή μας γλώσσα. Ξεκίνησα, λοιπόν, από έναν προβληματισμό στο τι κάνω σε σχέση με την εικόνα. Το ερώτημά μου ήταν πώς να κοιμίσω το μάτι ώστε να ξυπνήσω το αυτί. Το άλλο είναι πως μέσω των κοινωνικών δικτύων αναπτύχτηκε μεταξύ αγνώστων μια άγνωστη γλώσσα η οποία λειτουργεί και κάνει και την επικοινωνία πιο εύκολη. Μια εικόνα με μια λεζάντα μπορεί να μιλήσει πιο δυνατά από μία πραγματεία. Η εκρηκτική δυνατότητα που δίνει το διαδίκτυο… Παλαιότερα ένας δίσκος ήταν ένα ολόκληρο σύμπαν. Πλέον με την κατάχρηση των λέξεων έχει καταλήξει τίποτα να μη σημαίνει τίποτα. Όλα είναι ένα μότο. Προσπάθησα να το πετάξω από πάνω μου και να καθαρίσω και τα αυτιά όσων το ακούσουν από τα δεδομένα καλούπια. Ήθελα να μεταφέρω ένα περιβάλλον με ηχογραφήσεις εκτός studio, με παραπομπές και εικόνες.

Η κρίση έκανε καλό στην τέχνη;

Στο χώρο της τέχνης η κρίση υπήρχε λίγο πριν, όπως πάντα τα πράγματα συμβαίνουν πρώτα στο χώρο της τέχνης. Και οι καταστροφές και οι φωτεινές αλλαγές. Ήδη ο χώρος της τέχνης λοιπόν είχε νιώσει την κρίση πριν την υπόλοιπη κοινωνία. Οι δισκογραφικές εταιρίες έκλειναν η μία μετά την άλλη, ακόμα και οι εταιρίες-σύμβολα. Οι άνθρωποι των δισκογραφικών άλλαζαν θέσεις από τη μια μέρα στην άλλη, και όλη η κατάσταση που για χρόνια επικρατούσε, είχε αρχίσει να γκρεμίζεται. Το παλιό σύστημα, ναι μεν δούλευε αλλά ήταν και σαν το κρεβάτι του Προκρούστη. Για το γεγονός ότι διαλύθηκε, λοιπόν, εγώ σηκώνω σημαίες. Ναι, σε αυτό το κομμάτι η κρίση ωφέλησε την τέχνη. Υπάρχει ένα ιδιότυπο κενό εξουσίας αυτή τη στιγμή που δε θα κρατήσει για πολύ. Είναι μια χαραμάδα, στην οποία κάποιος μπορεί να λειτουργήσει με άλλους τρόπους. Κατέρρευσε το σύστημα διακίνησης απλώς, δεν πέθανε το τραγούδι και η μουσική.

Σε φοβίζει η σημερινή κατάσταση; Όχι στην μουσική μόνο… Μιλάω γενικά.

Ναι. Θεωρώ πως τα πάντα είναι πιθανά να συμβούν. Είμαστε πάνω σε ένα τεντωμένο σχοινί και αυτοί που παίρνουν αποφάσεις για τη χώρα κατά 99% κοιτάνε μόνο το σήμερά τους και την παρέα τους, παίρνοντας στο λαιμό τους όλον τον υπόλοιπο πληθυσμό. Σε μια τέτοια κατάσταση μπορεί να τη βγάλουμε καθαρή, μπορεί και όχι -προσπαθώ με τις ελάχιστες δυνάμεις που έχω να σπρώχνω τις παρέες μου και τους ανθρώπους που με ακούνε προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Η μία εκδοχή είναι αυτή που περιγράφεις. Υπάρχει και μια άλλη που λέει πως οι μάσκες έπεσαν, τα παλαιά σχήματα είναι εκτεθειμένα και όλα αμφισβητούνται. Πιστεύεις και σε αυτή την κάπως πιο αισιόδοξη πλευρά;

Αλήθεια είναι. Παλιότερα ήταν πιο κραταιά και συγκαλυμμένη η σάπια κατάσταση. Γίνεται όμως ακόμα μια απίστευτη προσπάθεια, το παλαιό σχήμα να κρατηθεί και να αλλάξουν μόνο τα πρόσωπα. Αυτό είναι πολύ τρομακτικό και το πολεμάω όσο μπορώ. Το σχήμα του αρχηγού και του άμβωνα. Δεν υπάρχει πια άμβωνας να πάει να κάνει κάποιος το κήρυγμα του.

«Αν δε φαντάζεσαι φωτιές, με κάρβουνα μην παίζεις». Αυτοί οι στίχοι σου κατά την άποψη μου -αν δεν ερμηνευτούν προσωπικά αλλά σε ένα πολιτικό επίπεδο- κρύβουν μια πολύ μεγάλη αλήθεια. Είμαστε σε μια εποχή που όλοι παίζουν και μιλούν για «φωτιά» μέσα από τα social media κυρίως όμως χωρίς όρεξη, κουράγιο ή υποδομή για να παίξουν με τη φωτιά. Σα μια νέα τάση απλώς. Εσύ τι εννοείς με το στίχο αυτό; Φαντάζεσαι φωτιές;

Υπάρχει ένας πολύ απλός συμβολισμός σ ’αυτό το στίχο. Το κάρβουνο. Η καταγωγή του είναι η φωτιά, επομένως αν θες να πιάσεις κάτι στα χέρια σου και να παίξεις μ’ αυτό, πρέπει να γνωρίζεις τι ήτανε πριν. Αυτό έχει να κάνει με μια συνοχή μέσα στο χρόνο˙ και με τη μνήμη. Το θέαμα ως βιομηχανία πολεμάει τη μνήμη. Ιδανικό θα ήταν οι θεατές να μην θυμούνταν ούτε καν το χθες. Ο δεύτερος συμβολισμός είναι η φωτιά. Η φωτιά μπορεί να φέρει και την καταστροφή αλλά και τη ζεστασιά. Ο στίχος αυτός καταλήγει μέσα από αυτούς τους συμβολισμούς να μιλάει για το όραμα που έχει κάποιος. Για το λόγο αυτό χρησιμοποίησα το ρήμα «φαντάζομαι» και όχι το «αντέχω». Ήθελα να τονίσω πως το όραμα κάποιου μπορεί και να γίνει πραγματικότητα, οπότε αν δεν ξέρει καλά ποιο είναι αυτό και αν δεν είναι έτοιμος γι’ αυτό να προσέχει. Η δύναμη της βούλησης και του οράματος δεν έχει μόνο μια πλευρά. Περιέχει και απώλεια.

Τι καινούριο ετοιμάζεις;

Έχω σχεδόν έτοιμο το υλικό για τον επόμενο μου δίσκο.Θα ξεκινήσουμε να το δουλεύουμε με τον Άγγελο Αγγέλου, τον Παντελή Ραβδά και τον Θανάση Αρχανιώτη, που είναι οι συνεργάτες μου. Έχω μια επιθυμία να παρουσιάσουμε το δίσκο πριν βγει. Πρώτα να παιχτεί και μετά να ηχογραφηθεί.

Θα κλείσω με την αγαπημένη μου ερώτηση. Έχουμε δημοκρατία;

Έχουμε χούντα. Παλιότερα όταν έλεγες κάτι τέτοιο χαρακτηριζόσουν αμέσως κάπως. Πλέον κάποια πράγματα είναι τόσο φανερά. Θυμάμαι που λέγαμε δε θα περάσει ο φασισμός…έλα όμως που πέρασε…

Πιστεύεις ότι πέρασε;

Δεν τελείωσε το ματς αλλά σ’ αυτό το γύρο νίκησε ο συντηρητισμός και ο συντονισμένος και συγκεκριμένος εκφοβισμός.

 

▲ Οι φωτογραφίες από την Ζωή Βάλβη.